İlamsız icra takibi, bir mahkeme kararına (ilama) ihtiyaç duymadan, para ve teminat alacaklarının tahsili için başvurulan bir icra yoludur. Alacaklı, elinde bir mahkeme kararı olmasa da borçluya karşı doğrudan icra dairesi aracılığıyla takip başlatabilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) çerçevesinde düzenlenen bu yol, özellikle para alacaklarında sıkça kullanılır. Bu yazıda ilamsız icra takibinin ne olduğunu ve nasıl başlatıldığını ele alıyoruz.

İlamsız İcra Takibi Nedir?

İlamsız icra takibi, yalnızca para ve teminat alacakları için başvurulabilen, bir mahkeme kararına dayanmayan takip yoludur. Alacaklı, alacağını bir belgeye dayandırmak zorunda olmaksızın takip başlatabilir. Bu yönüyle ilamlı icradan ayrılır; ilamlı icrada bir mahkeme kararının veya ilam niteliğindeki bir belgenin bulunması gerekir.

İlamsız İcra Takibinin Türleri

İlamsız icra kendi içinde çeşitli türlere ayrılır. Genel haciz yoluyla takip, para alacakları için en yaygın olanıdır. Bunun yanında kambiyo senetlerine (çek, bono, poliçe) özgü takip ile kiralanan taşınmazların tahliyesine ilişkin takip de ilamsız icra kapsamında değerlendirilir. Her türün kendine özgü usul ve süreleri bulunur.

Takip Nasıl Başlatılır?

Takip, alacaklının icra dairesine bir takip talebi vermesiyle başlar. Takip talebinde tarafların bilgileri, alacağın tutarı ve dayanağı ile talep edilen faiz gibi bilgiler yer alır. İcra dairesi, talebe dayanarak borçluya bir ödeme emri gönderir. Böylece takip resmen başlamış olur.

Ödeme Emri ve Sonuçları

Ödeme emri, borçluya borcunu ödemesi veya itiraz etmesi için yapılan resmi bildirimdir. Borçlu, ödeme emrini aldıktan sonra kanunda öngörülen süre içinde borcu ödeyebilir, itiraz edebilir veya sessiz kalabilir. Borçlunun bu seçenekler karşısındaki tutumu, takibin seyrini belirler.

Ödeme Emrine İtiraz ve 7 Günlük Süre

Genel haciz yoluyla takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. İtiraz edilmemesi halinde ise takip kesinleşir ve alacaklı haciz işlemlerine geçebilir.

İtirazın Hükümden Düşürülmesi

Borçlunun itirazı üzerine duran takibe devam edebilmek için alacaklının itirazı hükümden düşürmesi gerekir. Bunun için iki temel yol vardır. Elinde belirli nitelikte bir belge bulunan alacaklı, icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Belgesi bulunmayan alacaklı ise genel mahkemede itirazın iptali davası açarak alacağını ispatlayabilir.

Takibin Kesinleşmesi ve Haciz

İtiraz edilmemesi veya itirazın hükümden düşürülmesi halinde takip kesinleşir. Takip kesinleştikten sonra alacaklı, borçlunun mal, hak ve alacaklarının haczini talep edebilir. Haczedilen malların satışıyla elde edilen tutardan alacak karşılanır.

İlamsız İcrada Dikkat Edilmesi Gerekenler

Takip talebinde alacağı ve faizi doğru ve eksiksiz belirtmek.
Borçlu açısından yedi günlük itiraz süresini kaçırmamak.
Alacaklı açısından itirazı hükümden düşürmek için uygun yolu (itirazın kaldırılması veya iptali) seçmek.
Süreler ve tebligatları dikkatle takip etmek.

Sıkça Sorulan Sorular

İlamsız icra için mahkeme kararı gerekir mi?
Hayır. İlamsız icra, bir mahkeme kararına dayanmadan başlatılabilir. Yalnızca para ve teminat alacakları için kullanılabilir.

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
Genel haciz yoluyla takipte itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.

İtiraz edilince ne olur?
Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazı hükümden düşürmesi gerekir.

İtirazın kaldırılması ile iptali arasındaki fark nedir?
İtirazın kaldırılması, belirli nitelikte belgeye dayanan alacaklının icra mahkemesine başvurduğu yoldur. İtirazın iptali ise genel mahkemede açılan ve alacağın ispatlandığı davadır.

İlamsız icrada hangi alacaklar takip edilebilir?
İlamsız icra yalnızca para ve teminat alacakları için kullanılabilir. Diğer talepler için farklı yollara başvurulması gerekir.

İlamsız icra takibi, sürelere ve usule sıkı biçimde bağlı bir alandır. Alacağınızı güvenle tahsil etmek veya haksız bir takibe karşı hak kaybı yaşamamak için bir icra ve iflas hukuku avukatı ile süreci yürütmeniz önerilir.

İlgili Yazılar

İçerik Sorumlusu: Yoldaş Hukuk & Arabuluculuk Bürosu

Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her durum kendi somut koşulları içinde değerlendirilir. İşleminize özel bir değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.