GİRİŞ

İstifa kelimesi 4857 sayılı İş Kanunu’muzda[i] (Kanun) yer almamaktadır. Ancak uygulamada işçinin kendisinin iş sözleşmesini sona erdirmesine istifa denilmektedir. İstifa tek taraflı olarak iş sözleşmesinin sona erdirilmesi olup tek taraflı bozucu yenilik doğuran haktır. Peki işçi istifasını verdikten sonra bu istifayı geri çekerek işine devam etmek isteyebilir mi?

İSTİFA TEK TARAFLI OLARAK GERİ ALINAMAZ

İstifa tek taraflı bozucu yenilik doğuran bir hak olduğu için diğer yenilik doğuran haklar gibi kullanılmakla etkisini gösterir. Bu anlamda kabul edilmesi karşı tarafın iznine tabi olmadığı gibi tek taraflı işlemle de geri alınamaz. Yargıtay’ın[ii]  belirttiği üzere “İşçinin haklı bir sebebe dayanmadan ve bildirim süresi tanımaksızın iş sözleşmesini feshetmesi istifa olarak değerlendirilmelidir. İstifa iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte iş ilişkisi sona erer.” Ancak yine aynı Yargıtay kararında belirtildiği gibi “işverence dilekçenin işleme konulmamış olması ve işçinin de işyerinde çalışmaya devam etmesi halinde gerçek bir istifadan söz edilemez.” Belirtilen durumda her ne kadar istifa edilmişse de işçi çalışmasını hiç kesmeden devam etmiş ve işveren de işçinin istifası üzerine SGK çıkış bildirimi gibi işlemleri yapmamıştır. Bu durumda gerçek bir istifadan söz edilemez.

Belirttiğimiz gibi istifa halinde bundan tek taraflı irade ile vazgeçmek mümkün değildir.  1992 tarihli bir kararında Yargıtay[iii] da bunu belirtmiştir. Söz konusu karara göre “Davacı kendi adına işeri kurmak amacıyla işyerinden ayrılacağını bildirmiştir. Ancak, işverenin isteği üzerine bir hafta daha çalıştıktan sonra, işe devam edeceğini söylemiş fakat bu istek işveren tarafından kabul edilmemiştir. Böylece davacı, hizmet aktinin feshi için iradesini açıklamış bulunmaktadır ve fesih bir hafta sonra gerçekleşmiş sayılmak gerekir. Sonradan tek taraflı olarak fesih iradesinin geri alınması mümkün değildir.”

İSTİFANIN GERİ ALINMASI İŞVERENİN TAKDİRİNDEDİR

Ancak pek tabi ki istifadan vazgeçme iradesini kabul ederek işçi ile çalışmaya devam etmek işverenin takdirindedir. Yargıtay’ın bir kararında[iv] tam olarak bu hususa vurgu yapılmıştır. Karara göre “Hiç kuşkusuz istifadan vazgeçme halinde bunu kabul edip etmemek ve yeniden işçiyi işyerinde çalıştırmak işverenin tasarrufundadır.”

Burada öncelikle iş ilişkisinin sona erip ermediğine de dikkat etmek gerekir. Henüz işçinin ayrılışı yapılmadan örneğin ihbar süresi içerisindeyken işçi istifasını geri almak isterse ve işveren de bunu kabul ederse iş ilişkisi hiç kopmamış olacak ve kaldığı yerden devam edecektir.  Bu durumda işçinin işverenden feshe bağı alacaklarını isteme hakkı da olmaz. Ancak işçi çıkışı verilip ayrılışı yapıldıktan sonra geri dönmek isterse burada artık en baştan bir iş ilişkinin kurulması gündeme gelecektir. Bu halde ilk ilişkisi sona ermiş ve yeni bir iş ilişkisi başlamış olacaktır.

ŞARTLI İSTİFA MÜMKÜN DEĞİLDİR

İstifa demek sözleşmenin sona erdirilmesidir. Bu nedenle irade beyanının açık ve net olması gerekir. Bunun yerine bir takım şartların olması yahut olmaması halinde istifa edeceğini söylemek doğrudan bir istifa beyanı değildir. Yargıtay da bu tür durumlarda istifanın değil ikale teklifinin olduğunu kabul etmektedir. Örneğin bir kararında[v] “Şarta bağlı istifa ise kural olarak geçerli değildir. Uygulamada en çok karşılaşılan şekliyle, işçinin ihbar ve kıdem tazminatı haklarının ödenmesi şartıyla ayrılma talebi istifa olarak değil, ikale (bozma sözleşmesi) yapma yönünde bir icap olarak değerlendirilmelidir” demektedir.

SONUÇ

Yukarıda anlattığımız üzere işçinin istifa ettikten sonra bu istifasını tek başına geri alma imkanı olmayıp ancak işverenin onayı ile geri alabilmesi mümkündür. İstifanın hiç işleme konulmaması ve işçinin de çalışmaya ara vermeden devam etmesi halinde gerçek bir istifadan da söz edilemez. Şarta bağlı istifa ise mümkün değildir.

[i] Resmî Gazete : Tarih : 10/6/2003 Sayı: 25134

[ii] Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2016/1824 K. 2018/26981 T. 12.12.2018

[iii] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 1992/14533 K. 1992/2847 T. 10.3.1992

[iv] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 1984/3413 K. 1984/3699 T. 4.4.1984

[v] Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2016/13271 K. 2019/11567 T. 23.05.2019