Muris muvazaası, miras bırakanın mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı danışıklı işlemleri ifade eder. Uygulamada en sık rastlanan biçimi, aslında bağış olan bir devrin satış gibi gösterilmesidir. Bu yazıda muris muvazaasının unsurlarını, ispatını ve açılacak davayı ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

Muris Muvazaası Nedir?

Muris muvazaası, miras bırakanın (murisin), mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği taşınmazı tapuda satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstererek devretmesidir. Burada tarafların gerçek iradesi ile görünüşteki işlem birbirinden farklıdır. Görünüşteki işlem geçersiz, gizli bağış işlemi ise şekil eksikliği nedeniyle geçersiz sayılır.

Muris Muvazaasının Unsurları

Bir işlemin muris muvazaası sayılabilmesi için aranan unsurlar şunlardır:

• Görünüşteki bir işlemin (genellikle satış) bulunması.
• Tarafların bu işlemi gerçekte istemediklerine dair muvazaa anlaşması.
• Mirasçılardan mal kaçırma amacının bulunması.
• Görünüşteki işlemin arkasında gizlenen gerçek bir işlemin (bağış) olması.

Dava Açabilecek Kişiler

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davasını, saklı payı bulunsun bulunmasın tüm yasal mirasçılar açabilir. Dava, muvazaalı işlemle mal kaçırılan mirasçının miras payını korumaya yöneliktir. Her mirasçı, kendi payı oranında talepte bulunabilir.

Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?

Muris muvazaası davalarında muvazaa, her türlü delille ispatlanabilir. Mahkeme, murisin gerçek iradesini ortaya koymak için pek çok unsuru birlikte değerlendirir. İspatta kullanılan başlıca ölçütler şunlardır:

• Satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki fark.
• Murisin satış yapmaya ihtiyacının bulunup bulunmaması.
• Alıcının ödeme gücü.
• Murisin diğer mirasçılarla ilişkisi ve mal kaçırma saiki.
• Tanık beyanları ve yerel örf.

Satış mı, Bağış mı Ayrımı

Muris muvazaasında temel mesele, tapuda satış gösterilen işlemin aslında bağış olup olmadığıdır. Eğer işlem gerçekten bir satışsa, mirasçıların dava hakkı bulunmaz. Bu nedenle mahkeme, işlemin gerçek niteliğini ortaya koymak için kapsamlı inceleme yapar. Bedelin fiilen ödenip ödenmediği büyük önem taşır.

Davada Süre

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası, mülkiyet hakkına dayandığı için kural olarak herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Mirasçılar, miras bırakanın ölümünden sonra bu davayı açabilir. Ölümden önce muvazaa iddiasıyla dava açılamaz.

Davanın Sonuçları

Dava kabul edildiğinde, muvazaalı işlemle devredilen taşınmazın tapu kaydı iptal edilir ve taşınmaz terekeye döner. Böylece davacı mirasçı, miras payı oranında taşınmaz üzerinde hak sahibi olur. Dava, yalnızca davacının payı oranında değil, muvazaanın tespitiyle terekeye dönüş sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Muris muvazaası davasını kim açabilir?
Saklı payı olsun olmasın tüm yasal mirasçılar bu davayı açabilir.

Muris muvazaasında zamanaşımı var mı?
Mülkiyet hakkına dayandığı için kural olarak süreye tabi değildir.

Satış gerçek ise dava kazanılır mı?
Hayır. İşlem gerçekten satışsa muvazaa bulunmaz ve dava reddedilir. Bedelin ödenip ödenmediği belirleyicidir.

Muris hayattayken dava açılabilir mi?
Hayır. Muris muvazaası davası ancak miras bırakanın ölümünden sonra açılabilir.

Muris muvazaası davalarında muvazaanın ispatı, delillerin bütün olarak değerlendirilmesini gerektirir. Sürecinizi değerlendirmek için bir miras avukatı ile görüşmeniz önerilir.

İlgili Yazılar

• Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? 3 Aylık Süre
• Saklı Pay ve Tenkis Davası Nedir?
• Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) Nasıl Alınır?

İçerik Sorumlusu: Yoldaş Hukuk & Arabuluculuk Bürosu

Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Durumunuza özel değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.