Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını belirlediği ölüme bağlı bir tasarruftur. Doğru biçimde hazırlanmış bir vasiyetname, mirasçılar arasında çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltır ve kişinin son isteklerinin geçerli olmasını sağlar. Bu yazıda vasiyetnamenin nasıl hazırlandığını, türlerini ve geçerlilik şartlarını 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) çerçevesinde ele alıyoruz.

Vasiyetname Nedir?

Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere, malvarlığı ve diğer hususlara ilişkin son arzularını belirlediği tek taraflı bir hukuki işlemdir. Vasiyet eden (vasiyetçi), bu tasarrufu tek başına yapar ve dilediği zaman değiştirebilir veya geri alabilir. Vasiyetname, yalnızca kanunda öngörülen şekillere uygun yapıldığında geçerlidir.

Vasiyetname Yapma Ehliyeti

Vasiyetname yapabilmek için kişinin on beş yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Ayırt etme gücünden yoksun olarak veya aldatma, korkutma ya da zorlama altında yapılan vasiyetnameler geçersizdir. Ehliyete ilişkin bu şartlar, vasiyetnamenin sonradan iptali davalarında sıkça tartışılır.

Vasiyetname Türleri

Türk Medeni Kanunu üç tür vasiyetname öngörmüştür:

Resmi Vasiyetname

Resmi vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmi memur (noter, sulh hâkimi veya yetkili görevli) tarafından düzenlenir. Vasiyetçi arzularını memura bildirir, memur bunu yazar veya yazdırır ve vasiyetçiye okutur. En güvenli vasiyetname türü olarak kabul edilir, çünkü düzenleme usulü sıkı kurallara bağlıdır.

El Yazılı Vasiyetname

El yazılı vasiyetname, baştan sona vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılmış, tarih ve imza içeren vasiyetnamedir. Tanık gerekmez. Bilgisayarla yazılmış veya başkasına yazdırılmış metinler el yazılı vasiyetname sayılmaz. Düzenlemesi kolay olmakla birlikte, şekil eksiklikleri nedeniyle iptal riski taşır.

Sözlü Vasiyetname

Sözlü vasiyetname, yakın ölüm tehlikesi, savaş, salgın veya ulaşımın kesilmesi gibi olağanüstü durumlarda, diğer türlerle vasiyetname yapma imkânı bulunmadığında başvurulan istisnai bir türdür. Vasiyetçi son arzularını iki tanığa anlatır ve tanıklar bunu en kısa sürede yetkili mercie bildirir.

El Yazılı Vasiyetnamede Geçerlilik Şartları

Metnin tamamının vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılmış olması.
Düzenlendiği yıl, ay ve günün belirtilmesi.
Vasiyetçinin imzasının bulunması.

Bu şartlardan birinin eksikliği, el yazılı vasiyetnamenin iptal edilebilmesine yol açabilir.

Vasiyetname ile Saklı Pay İlişkisi

Vasiyetçi, malvarlığı üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir; ancak bu tasarruflar saklı pay sahibi mirasçıların (altsoy, anne baba, sağ kalan eş) paylarını ihlal edemez. Saklı payı aşan vasiyetler, tenkis davasıyla saklı pay tamamlanacak ölçüde indirilebilir. Bu nedenle vasiyetname hazırlanırken saklı pay oranlarının göz önünde bulundurulması önemlidir.

Vasiyetnameden Dönme (Geri Alma)

Vasiyetçi, vasiyetnamesini her zaman geri alabilir veya değiştirebilir. Geri alma, yeni bir vasiyetname yapılarak, vasiyetnamenin yok edilmesiyle ya da yeni tasarruflarla önceki vasiyetnamenin ortadan kaldırılmasıyla mümkündür. Birden fazla vasiyetname varsa, aksi anlaşılmadıkça sonraki vasiyetname öncekini tamamlar veya onun yerini alır.

Vasiyetnamenin İptali

Vasiyetname; ehliyetsizlik, şekle aykırılık, irade sakatlığı (aldatma, korkutma, zorlama) veya içeriğinin hukuka ya da ahlaka aykırı olması hallerinde iptal davasına konu olabilir. İptal davası, vasiyetnameden hakkı ihlal edilen mirasçılar tarafından, kanunda öngörülen süreler içinde açılır.

Sıkça Sorulan Sorular

El yazılı vasiyetname geçerli midir?
Evet. Baştan sona vasiyetçinin el yazısıyla yazılmış, tarih ve imza içeren vasiyetname geçerlidir. Bilgisayarla yazılan metinler el yazılı vasiyetname sayılmaz.

Vasiyetname için tanık gerekir mi?
Resmi vasiyetnamede iki tanık gerekir. El yazılı vasiyetnamede tanık aranmaz. Sözlü vasiyetnamede iki tanığa beyan edilir.

Vasiyetname ile tüm malımı istediğime bırakabilir miyim?
Saklı pay sahibi mirasçıların payları ihlal edilemez. Saklı payı aşan tasarruflar tenkis davasıyla indirilebilir.

Vasiyetnamemi sonradan değiştirebilir miyim?
Evet. Vasiyetçi, vasiyetnamesini her zaman geri alabilir veya değiştirebilir. Yeni vasiyetname öncekinin yerini alabilir.

Vasiyetname ne zaman iptal edilebilir?
Ehliyetsizlik, şekle aykırılık, irade sakatlığı veya içeriğin hukuka aykırılığı hallerinde iptal davası açılabilir.

Vasiyetnamenin geçerli olması, şekil şartlarına ve saklı pay dengelerine uyulmasına bağlıdır. Vasiyetnamenizi hazırlarken bir miras avukatı ile değerlendirme yapmanız, sonradan iptal riskini azaltır.

İlgili Yazılar

İçerik Sorumlusu: Yoldaş Hukuk & Arabuluculuk Bürosu

Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her durum kendi somut koşulları içinde değerlendirilir. Durumunuza özel bir değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.