Yasadışı Bahis
- Genel Olarak
Bahis, sonucu önceden belli olmayan ancak var olabilmesi mümkün bir organizasyon hakkında önceden yapılan tahminin kişilere kazanç sağlamasıdır.
Hukukumuzda bahis, 7258 Sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yasal düzenlemeye kavuşmuştur. Yasadışı bahis, kanunun verdiği yetkiye dayanmadan gerçekleştirilen faaliyetler anlamına gelmektedir. Örneğin bahis oynatılan mekanın ruhsatsız olması gibi.
7258 Sayılı Kanun bazı eylemleri suç olarak düzenlemişken bazılarını kabahat olarak kabul etmiştir. Kısaca belirtmek gerekirse, suç yaptırım olarak hapis veya adli para cezasının öngörüldüğü eylemler iken; kabahat yaptırım olarak idari para cezasının öngörüldüğü eylemlerdir.
Suç ve kabahat teşkil eden söz konusu eylemler için kanun koyucu özel bir kast aramamıştır. Yani 7258 Sayılı Kanun’un beşinci maddesindeki fiiller kasten işlenebilen suçlardır. Ayrıca yasadışı bahsin oynatılması yeterli görüldüğünden sırf hareket suçudur. Yani örneğin yasadışı bahis oynatmaya imkân sağlamakla suç tamamlanır.
Bu suçun mağduru toplumdur. Yani yasadışı yollardan bahis oynayan kişiler bu suçta mağdur değildir. Bu husus zincirleme suç bakımından önem arz etmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin E. 2019/22758, K. 2019/8308 sayılı kararında da ifade edilmiştir: ‘Olayda, sanığın üzerine atılı 7258 Sayılı Kanun’un 5. maddesinde tanımlanan suçun mağdurunun toplum olup, bahis oynayan kişiler suçun konusunu teşkil ettiğinden, şartları oluşmadığı halde cezanın tertip ve tayininde zincirleme suç hükümleri uygulanarak, sanık hakkında fazla ceza tayini hatalıdır.’
- 7258 Sayılı Kanun Kapsamında Yaptırıma Tabi Tipik Eylemler
- Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis veya şans oyunlarını oynatmak ya da oynanmasına yer veya imkân sağlamak
Öngörülen Yaptırım: üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası
- Yurt dışında oynatılan spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarının internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlamak
Öngörülen Yaptırım: dört yıldan altı yıla kadar hapis cezası
- Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık etmek
Öngörülen Yaptırım: üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası
- Kişileri reklam vermek ve sair surette spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynamaya teşvik etmek
Öngörülen Yaptırım: bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası
- Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynamak(Kabahat)
Öngörülen Yaptırım: beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası
‘Sanığa ait yerde yapılan aramada sadece bilgisayarın ele geçmesi, herhangi bir maç kuponu, bülten, liste vs. delillerin ele geçmemiş olması, sanığın aşamalarda ısrarla kimseye bahis oynatmadığını, sadece kendisinin ve arkadaşı olan diğer sanığın kişisel olarak oynadığını ve arada da yine diğer sanığın kendi adına oynadığını savunması karşısında; bilgisayar üzerinde yeniden inceleme yapılarak hangi tarihlerde kaç kez yasadışı bahis sitelerine girildiği ve bahis kuponu düzenlenip düzenlenmediği ve sanığın başkalarına bahis oynatabilmesi için bilgisayara bağlı olarak yazıcı bulunmasının gerekip gerekmediği hususlarında ayrıntılı ve açıklayıcı bilirkişi raporu alınmasından sonra hukuki durumun takdiri gerekir.’(Yargıtay 19. Ceza Dairesi E. 2015/4861, K. 2016/20429)
Yukarıda yer alan eylemler için üç önemli kavram vardır: Spor müsabakası, sabit ihtimalli bahis ve müşterek bahis. Bu kavramlara ilişkin düzenleme Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliğinde yer almaktadır. Yönetmeliğin ‘Tanımlar’ başlıklı 4.maddesine göre,
Yurt içinde ve dışında tertiplenen spor müsabakalarına ait sonuçların tahmin edilmesi üzerine oynatılan, hasılatın önceden belirlenen ikramiye yüzdesinin, doğru sonucu tahmin eden iştirakçiler arasında paylaştırıldığı bahis oyunlarına müşterek bahis oyunları denir.
Yurt içinde ve dışında tertiplenen spor müsabakalarına ait sonuçların tahmin edilmesi üzerine oynatılan ve iştirak edenlerin arasından doğru tahmin edenlere, önceden belirlenen bahis oranlarıyla ikramiye kazandıran oyunlara sabit ihtimalli bahis oyunları denir.
Yurt içinde veya yurt dışında ilgili kurum veya kuruluşlarca tertiplenen resmi, özel, temsili, ulusal veya uluslararası spor karşılaşmalarına spor müsabakası denir.
- El Koyma ve Müsadere
7258 Sayılı Kanun’un 1.maddesinin a, b, c, ç bentlerinde düzenlenen suçlar için Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 128.maddesi gereğince taşınmaz, alacak ve haklara el konabilir. El koyma, suçun delili olabilecek veya kovuşturma sonunda müsadereye tabi olabileceği öngörülen şeylerin zilyedinin tasarruf olanağının ortadan kaldırılmasıdır. Bu suçlarla mücadele kapsamında ispata yardımcı eşyaların güvenli bir şekilde saklanabilmesi amacıyla bu koruma tedbirine başvurulması yararlıdır. Ayrıca belirtmek gerekir ki suçla bağlantısı olmayan eşyalara el konulması da hukuka aykırı olacaktır. O yüzden bunların doğru tespiti çok önemlidir.
‘ Sanığın kiralayıp kullandığı yerde bulunan ve davaya konu olay sebebiyle el konulan eşyaların doğru bir şekilde tespitinden sonra, bu eşyaların konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek, sanığın; internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın spor müsabakaları ile ilişkili olarak sabit ihtimalli veya müşterek bahis oynatıp oynatmadığı, oynanmasına yer veya imkân sağlayıp sağlamadığı ya da yurt dışında oynatılan her çeşit bahis veya şans oyunlarının Türkiye’den oynanmasına imkân sağlayıp sağlamadığı hususlarında rapor alındıktan sonra, hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekir.’(Yargıtay 19. Ceza Dairesi E. 2015/33005, K. 2018/2251)
7258 Sayılı Kanun’un 5.maddesindeki fiillerle bağlantılı olarak 5/2’de ‘oynanmasına tahsis edilen veya oynanmasında kullanılan ya da suçun konusunu oluşturan eşya ile bu oyunların oynanması için ortaya konulan veya oynanması suretiyle elde edilen her türlü mal varlığı değeri’ için 5237 Sayılı TCK hükümleri kapsamında eşya ve kazanç müsaderesinin söz konusu olacağı kabul edilmiştir. Eşya ve kazanç müsaderesi TCK m.54 ve 55’de düzenlenmiş birer güvenlik tedbiridir.
El koyma ve müsadere arasındaki fark da önem arz etmektedir. Zira el koymada eşya devletin tasarrufu altına alınmakla birlikte mülkiyet geçişi olmaz. Oysa güvenlik tedbiri olan müsaderede söz konusu eşyaların mülkiyeti devlete ait olmaktadır.
‘Sanığın işyerinde yapılan aramada ele geçirilen bültenler, kuponlar ve not kağıdı ile bilgisayarın incelenmesinde kullanılan imaj sabit diskin delil olarak saklanması yerine müsaderesine karar verilmesi kanuna aykırıdır.’(Yargıtay 19. Ceza Dairesi E. 2019/22758, K. 2019/8308)
- Erişim İptali ve İşyerlerinin Mühürlenmesi
‘ Bu madde kapsamına giren suçlarla ilgili olarak, 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun erişimin engellenmesine ilişkin hükümleri uygulanır.’
Erişim, bir internet ortamına bağlanarak kullanım olanağı kazanılmasını ifade etmektedir. Erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından verilir. Soruşturma evresinde, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı tarafından da erişimin engellenmesine karar verilebilir(5651 Sayılı Kanun m.8). Erişimin iptali kararını vermeye talepte bulunanın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
‘Dava; erişimin engellenmesi istemine ilişkindir. 5651 Sayılı Kanun’un konuluş amacı, erişimin engellenmesi ile elde edilmek ve korunmak istenen hukuki yarar, bu talebin mahiyeti ve yirmidört saat içinde karar verilme zorunluluğu gibi hususlar nazara alındığında, talep sahibinin istemde bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu gözetilmelidir.’(Yargıtay 5. Ceza Dairesi E. 2019/1252, K. 2019/1756)
‘ Bu madde kapsamına giren suçların işlendiği işyerleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından ihtarda bulunmaksızın üç ay süreyle mühürlenerek kapatılır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatına sahip işyerlerinin ruhsatları mahallin en büyük mülki idare amirinin bildirimi üzerine ruhsat vermeye yetkili idare tarafından beş iş günü içinde iptal edilir.’
- Tüzel Kişiler Aleyhine Güvenlik Tedbirleri
7258 Sayılı Kanun’un 5/2.maddesine göre, ‘Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.’
Tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 60. maddesinde düzenlenmiştir.